Ateş ve Öksürük

01/24/2011 09:53:00

Ateş ve öksürük konusunda çoğumuzun yanlış bilgilere sahip olduğunu düşünüyorum. Öksürükten ve özellikle ateşten çok korkuyoruz. Korkuyoruz çünkü bilmiyoruz nedenlerini ve insanlar da bilmedikleri şeylerden korkarlar. 


Çocuğumuz ne zaman ateşlense ya da öksürüyor olsa hemen doktora götürürüz. Doktorlar da çoğunlukla hemen antibiyotik, ateş düşürücü ve öksürük şurubu yazarlar sanki marifetmiş gibi. Ben bunun çok yanlış olduğunu düşünüyordum, Batuhan doğduktan sonra daha fazla ilgilendim ve araştırdıkça haklı olduğumu gördüm. 

Temel olarak ateş ve öksürük vücudun savunma sisteminin en önemli askerleridir bence. Öksürük; genel olarak mikrop dediğimiz  virüs, bakteri v.s. gibi hastalığa neden olan şeyleri dışarı atmak için çok gerekli bir tepkidir. Ateş ise kanın içindeki "mikropları" belli  bir sıcaklıkta öldürmek için vücudun geliştirdiği en önemli savunma sistemidir.

Doktorlar yazdıkları ateş düşürücü ve öksürük giderici ilaçlarla hastalığı iyileştirmiyor aksine iyileşme sürecini ötelemiş, geciktirmiş oluyorlar. Viral rahatsızlıklara (grip gibi) antibiyotik tedavisi uygulamak ise tam bir faciadır çünkü antibiyotik yalnızca bakteriler üzerinde etkilidir. 
Ateş ve öksürükten (eğer çocuk aktifse, oynuyorsa, yiyip içebiliyorsa, uykusu iyiyse, solunumu normalse) korkmayın lütfen çünkü çok gerekli şeylerdir.

Aşağıda farklı kaynaklardan derlediğim ateş ile ilgili bilgileri bulacaksınız.

Ateş ölçümü
Koltuk altından ölçüm:
Termometrenin ölçüm yapan kısmı tam olarak koltuk altı çukuruna yerleştirildikten sonra kol gövdeye bastırılarak uygulanır. Koltuk altı'nın kuru olması sağlanmalı ve en az 3 dakika beklenmelidir. Normal değerleri 36,2 - 37,40 C arasındadır.

Rektal (makattan) ölçüm: Aletin ölçüm yapan kısmı vazelin, krem vb bir kayganlaştırıcı uygulandıktan sonra civa haznesi veya dijital ısı ölçer metalik uç gözükmeyecek şekilde makata sokulur. Civalı termometrelerde 3 dk, dijital ısı ölçerlerde ötene kadar beklenmelidir. 38,2 dereceye kadar normaldir. İshalli, rektal kanamalı çocuklarda kullanılmamalıdır.

Timpana (kulaktan ölçüm): Aletin ölçüm yapan ucunu; kulak zarını görecek şekilde kulak yoluna yerleştirdikten sonra, düğmeye basılarak ölçüm yapılır. 37,8 dereceye kadar normaldir.

Oral (ağız içinden) ölçüm: Termometrenin ölçer ucu dil altına yerleştirilerek ağız kapatılır. Civalı termometrelerde 3 dk, dijital ısı ölçerlerde düdük ötene kadar beklenmelidir. 37,8 dereceye kadar normaldir.


Yüksek ateş beyinde hasara neden olur mu?

 

Tek başına ateş beyinde hasara neden olmaz. Ateşin beyinde hasara neden olabilmesi için vücut ısısının uzun bir süre boyunca 42 derecenin üzerinde kalması gerekir. Ancak beyninde bulunan "termostat" sistemi sayesinde hiçbir tedavi uygulanmasa bile, çocuk aşırı kalın giydirilmediği veya çok sıcak bir ortamda bulunmadığı sürece enfeksiyonlara bağlı ateşin 40,5 derecenin üzerine çıkması çok nadir bir durumdur.

 Aileler ateş düşürücü önlemler alınmadığı takdirde ateşin sürekli yükselmeye devam edeceğinden ve hatta 42 derecenin dahi üzerine çıkabileceğinden endişe ederler. Oysa bahsedilen "termostat" sistemi vücut ısısının belli derecelerin üzerine tırmanmasını önler.

 Bu nedenle enfeksiyona bağlı bir ateşin, dış etkenler söz konusu olmadığı sürece 42 dereceye yükselmesi mümkün değildir. Vücut ısısının 42 dereceye yükselebilmesi için güneş altındaki bir arabada uzun süre kapalı kalmak gibi bir çevresel etkenin mevcut olması gerekir.

 Kısacası enfeksiyonlara bağlı yüksek ateş beyinde hasara neden olmaz. Sadece vücut ısısının uzunca bir süre 42 derecede kalması beyinde hasara neden olur. Vücut ısısının bu dereceye yükselmesi de ancak çevresel etmenlerin varlığı ile mümkündür.

 "Termostat" sistemi nedir?

Bedenin iç "termostatı" vücut ısısını normal seviyesinin üzerine çıkardığında ateş meydana gelir. Bu termostat beynin hipotalamus adı verilen bölgesinde bulunur. Hipotalamus normal vücut ısısının 37 derece civarında olması gerektiğini bilir ve beyne ısıyı bu civarda tutması için sinyaller gönderir.

 

Ancak bazen hipotalamus bir enfeksiyon, hastalık ya da başka bazı durumlara tepki olarak vücut ısısının daha da yükselmesine izin verir. Bilim adamları bunun nedeninin, vücut ısısını yükseltmenin, vücudun enfeksiyonlara yol açan mikroplarla mücadele yöntemi olduğunu düşünüyorlar. Ancak hipotalamus vücut ısısının 41 derecenin üzerine tırmanmasına izin vermez.

 

Ateş neden olur?

 

Ateş vücudun enfeksiyonlarla mücadele yollarından biridir. Çocuğun ateşinin yükselmekte olduğunu görmek anne-baba için korkutucu olabilse de ateşin kendisi çocuğa zarar vermez ve hatta yararlı bile olabilir.

 İnsanlarda görülen bakteri ve virüslerin en iyi 37 derecede çoğalır. Bu nedenle vücut ısısının birkaç derece yükseltilmesi vücuda bu mikroplara karşı güç kazandırır. Ayrıca ateş bağışıklık mekanizmasını uyararak akyuvarların, antikorların ve mikroplarla savaşan çeşitli etmenlerin üretimini hızlandırır.

 Bu nedenle çocuklardaki her türlü ateşin düşürülmesi gerekmez ve hatta düşürülmesi doğru da değildir.

 Ateşe bağlı havale beyinde hasara yol açar mı?

Aileleri kaygılandıran bir diğer konu da çocuğun ateşe bağlı havale geçirme olasılığıdır. Ancak 6 aylık ile 5 yaş arası çocukların yaklaşık olarak %4'ünde ateşin ani olarak yükselmesine bağlı havale görülür.

 

Çocuğun havale geçirmesine tanık olmak aileler için çok korku verici bir deneyim olsa da, bu havaleler kısa süre içerisinde sona erer ve menenjit gibi ciddi durumlara bağlı olmadığı sürece çocuğa herhangi bir zarar vermez.

 

Ateşli havale geçiren çocuklarda epilepsi görülme olasılığı diğer çocuklardan daha fazla değildir. Daha önce havale geçirmiş çocuklarda ateşin erken safhalarda müdahale edilmesi havalelerin önlenmesine yardımcı olabilir.

 

Çocuğun ateşi olduğunda ne yapmak gerekir?

 

Belirtildiği gibi ateşin her zaman düşürülmesi gerekmez. Ateşin derecesinin yanında çocuğun genel durumunun da dikkate alınması gerekir. Ateşe rağmen çocuğun genel durumu iyiyse, canlı görünüyor ve size gülümsüyorsa, oyuna ilgi gösteriyorsa, iyi bir şekilde yiyip içiyorsa ve cilt rengi normalse herhangi bir müdahalede bulunmadan izlemeniz yeterli olacaktır.

 

Ancak bu durumun tek istisnası bebeğin 3 aylıktan küçük olmasıdır. 3 aylıktan küçük çocuklarda bağışıklık mekanizması gelişmemiş olduğundan her türlü ateş durumunda mutlaka doktora başvurulması gereklidir.

 

Ateşi düşürmek için neler yapabilirsiniz?

 

Ateş çocuğa rahatsızlık veriyorsa, ateş yüksek seviyelere çıkmışsa ateşi düşürmek için şunları yapabilirsiniz:

 ·        Doktorun önerdiği ateş düşürücü ilacı, doktorun belirttiği dozda verin. Çocuklara kesinlikle aspirin vermeyin (aspirin çocuklarda nadir görülen ancak ölüme neden olabilen Reye Sendromuna neden olabilir).

 ·        Ilık duş aldırın. Titremeye ve dolayısıyla ateşin daha da yükselmesine neden olacağından kesinlikle soğuk duş aldırmayın ve buz kullanmayın. Kesinlikle alkollü bezle kompres yapmayın. Alkolün cilt tarafından emilmesi zehirlenmelere neden olabilir.

 ·        Giysilerini inceltin ve üzerine sadece hafif bir çarşaf örtün. Aşırı giydirmek ya da üzerini fazla örtmek vücudun ısı kaybını önleyerek ateşin daha da yükselmesine neden olur.

 ·        Oda ısısının ne çok sıcak ne de soğuk olmamasını sağlayın.

 ·        Ateş hızla sıvı kaybına neden olacağından, dehidratasyonu önlemek için bol su ve sıvı gıdalar verin.

 ·        Kusması ve ishali varsa doktorunuzun önereceği, eczanelerde satılan hazır elektrolit solüsyonlarından verebilirsiniz.

 ·        Genel olarak çocuğunuzun istediğini yiyip içmesine izin verebilirsiniz ancak yemek istemediğinde zorlamayın.

·        Bol bol dinlenmesini sağlayın. Ateşli çocukların okula ya da kreşe gönderilmemesi gerekir. Ateşin herhangi bir müdahale olmaksızın 24 saat boyunca yeniden çıkmaması durumunda çocuğunuzu okula/kreşe gönderebilirsiniz.


Cevabın:


Tartışmaya katılmak için giriş yap. Kayıtlı değilsen, bize katıl ve çocuklu hayatını kolaylaştır. Nurturia hakkında daha fazla bilgi için tıkla
çOCUK bÜYÜTEN bABALAR

Tamamen Ücretsiz

Kaydol Tecrübeli anne ve babalardan yardım al. Sen de yardım et. Anı defteri, fotoğraf albümü, sorular, gruplar...