Azami alan derinliği nasıl elde edilir?

05/12/2011 12:11:00

Net alan derinliğinin etkili bir şekilde kullanıldığı bir fotoğraf. Fotoğraf: © Pablo Axpe

Özellikle manzara çekerken uzaktaki nesneler kadar yakındaki nesnelerin de olabildiğince net olmasını isteriz. Bu isteğimizi pratikte uygulayabilmek için de odaklamanın nereye yapıldığı önem kazanır. Doğrudan sonsuza odaklama yapmak bunun için yeterli midir? Değildir. Bu yazımızda odaklamanın nereye yapılması gerektiğini ve bunun nasıl yapılacağını anlatacağız. Lensimizin üstünde bulunan ve odaklamanın değişmesiyle sürekli hareket eden bölümün de ne olduğuna da ışık tutacağız :)

Uzaklık Çizelgesi ('Distance Scale')

Hiperfokal mesafe nedir?

Hiperfokal mesafe, ötesindeki tüm nesnelerin kabul edilebilir ölçüde net çekilebildiği, azami alan derinliği sağlayan mesafedir. Hiperfokal mesafe için aralarında çok az fark olan 2 farklı tanımlama mevcuttur.

Hiperfokal mesafe, o noktaya netleme yaptığımızda, sonsuzdaki nesneleri kabul edilebilir derecede keskin çekebileceğimiz en yakın mesafedir. Daha basit ifade ile, azami alan derinliği elde edebilmek için odaklama yapmamız gereken noktadır.

Hiperfokal mesafe, sonsuza netlenmiş bir lens için, ötesindeki tüm nesnelerin kabul edilebilir derecede keskin olduğu mesafedir.

Hazır reçete

Eğer lensinizde uzaklık çizelgesi varsa:

  1. Kadrajınızı oluşturun.
  2. Kullanmak istediğiniz f değerini fotoğraf makinenizden seçin.
  3. Lensinizi ve/veya makinenizi manuel odaklamaya alın (lenste ve/veya makinedeki odaklama düğmelerinden MF/M seçili olsun).
  4. Odaklama bileziğini çevirerek uzaklık çizelgesindeki sonsuz simgesinin kullandığınız diyafram değerinin üstündeki çizgiye gelmesini sağlayın. Bu şekilde odaklanan nokta çizgisinin hiperfokal mesafeyi göstermesini sağlıyoruz. Aşağıdaki örnekte f/16 değeri için hiperfokal mesafeye odaklama yapıyoruz.

    Sonsuz simgesini, kullandığımız f-durağı değerine (burada f/16) getiriyoruz. Kırmızı çizgi yani odaklanan noktayı gösteren çizgi de hiperfokal mesafeyi göstermekte.

  5. Çekimi yapıyoruz.
Hiperfokal mesafe nasıl hesaplanır?

Hiperfokal mesafeyi hesaplamak için pratikte çok da farketmeyen 2 farklı formül ile hesaplama yapılır.İlk tanımlama için kullanılan formül:

İkinci tanımla için kullanılan formül ise:

Hiperfokal mesafeyi nasıl kullanacağız?

EXIF: f/5.6, 1/25, ISO 100, 85mm Ekipman: Canon EOS 400D, EF-S17-85mm f/4-5.6 IS USM Fotoğraf: ©Banu Tuncel

Soru: Özetle, azami alan derinliği için ne yapmalıyız?
Cevap: Odaklamayı doğrudan sonsuza yapmayıp, hiperfokal mesafeye yapmalıyız.

Soru: Hiperfokal mesafe formülleri nasıl kullanıyor?
Cevap: Diyelim 50mm lensiniz ile f/16 kullanarak çekim yapıyorsunuz. Makineniz de Canon EOS 450D. 450D için bulanıklık dairesi değeri 0.019′dur. H=((50×50)/(16×0.019) )+50=8273mm, yani 8.27m. Daha pratik kullanım için ikinci formülü tercih edebilirsiniz ;)

Bulanık dairesi değerleri:

  • Olympus DSLR= 0.015
  • Canon EOS 300D/350D/400D/450D/500D = 0.019
  • Nikon (D700 ve D3 serisi hariç), Sony ve Pentax DSLR= 0.020
  • Canon EOS 1D serisi DSLR= 0.024
  • Tam kare (‘full frame’) DSLR ve 35mm filmli SLR= 0.03

Soru: Hesapladık. Peki elde ettiğimiz bu hiperfokal mesafe değerinden ne anlıyoruz?
Cevap: Eğer 450D’de 50mm lensinizi f/16′da kullanıyorsanız, azami alan derinliği için, hiperfokal mesafe olan 8.27m’ye netleme yapmalısınız. Alan derinliği 4.14m’den sonsuza kadar olacaktır yani 4.14m-sonsuz arasındaki nesneler kabul edilebilir derecede net çıkacaktır.

Soru: Elimizde hesap makinesi hiperfokal mesafe mi hesaplayacağız?
Cevap: Bazen evet, bazen de hayır :)

Soru: Ne zaman hesaplama yapmıyoruz?
Cevap: Eğer lensinizde hiperfokal mesafe göstergeleri varsa, onu kullanabilirsiniz. Nasıl kullanıyoruz? Aşağıdaki görselde gördüğünüz şekilde uzaklık çizelgesine sahip bir lens kullanıyorsanız, işiniz oldukça kolay. Lensinizi manuel odaklamaya alın ve odaklama bileziğini çevirerek uzaklık çizelgesindeki sonsuz simgesinin kullandığınız diyafram değerinin üstündeki çizgiye gelmesini sağlayın. Bu şekilde odaklanan nokta çizgisinin hiperfokal mesafeyi göstermesini sağlıyoruz.

Uzaklık Çizelgesi ('Distance Scale')

Eğer MF lens kullanıyorsanız gene aynı mantık ile hareket ediyorsunuz, değişen birşey yok ;)

Soru: Peki, ne zaman hesaplama yapıyoruz?
Cevap: Eğer lensimizde hiperfokal mesafe göstergesi yoksa o zaman hesaplama yapmak zorundayız. Bu şekilde bir lens kullanıyorsanız elinizde hesap makinesi ile gezmenize gerek yok. Lensin odak uzaklığı ve f-durak değerlerini içeren bir tablo hazırlayıp, onu yanınızdan ayırmayabilirsiniz de ;) Buradaki tek pürüz mesafe değerlerinin eşit dağılmamasıdır yani hiperfokal mesafenin tam olararak nerede olduğunu kestiremiyorsanız biraz daha ileriden bir nokta seçerek işinizi garantiye almayı düşünebilirsiniz ya da f/11 için hesaplama yapıp f/16′da çekim yapabilirsiniz.

bascek.com'dan alıntıdır.


Cevabın:


Tartışmaya katılmak için giriş yap. Kayıtlı değilsen, bize katıl ve çocuklu hayatını kolaylaştır. Nurturia hakkında daha fazla bilgi için tıkla
Çocuk Fotoğrafçılığı

Tamamen Ücretsiz

Kaydol Tecrübeli anne ve babalardan yardım al. Sen de yardım et. Anı defteri, fotoğraf albümü, sorular, gruplar...